11e KiQQerQuiz 2004 - Ronde 9 - Finaleronde

Ieder antwoord levert 1 punt op ! (Geen Superronde-systeem !)

1. De lucht in

A. Met al de heisa rond DHL en Zaventem, zou een mens haast vergeten dat er in België nog luchthavens zijn waar koerierdiensten gevestigd zijn. Momenteel bestaan er in Bierset bij Luik plannen om de landingsbaan met 400m te verlengen. Hierdoor wordt het mogelijk dat toestellen van het type Boeing 747 de luchthaven van Bierset in de toekomst zullen aandoen, met alle mogelijke gevolgen van dien voor de nachtrust. Welk koerierdienst is gehuisvest op de luchthaven van Bierset en zorgt in het zuiden van Limburg (en vooral bij burgemeester Peumans van Riemst) voor de nodige opschudding? En voor de voetballiefhebbers: dit jaar tevens een shirt-sponsor van Standaard Luik.

15 /24

TNT

B. Deze Amerikaanse natuurkundige en astronoom (1934-1996) gaf les te Harvard en Cornell, en publiceerde meer dan 600 wetenschappelijke en populaire stukken, alsook een twintigtal boeken, waaronder het bekroonde "Dragons of Eden" aangaande de evolutie van de menselijke intelligentie. Meer nog dan wetenschapper is hij een pragmaticus die het grote publiek weet aan te spreken met zijn populaire uitleg over ons universum. Enthousiast vertelt hij in begrijpbare taal over ontstaan en evolutie van het heelal, en was hij in de jaren '80 ook op de Vlaamse en Nederlandse televisie te volgen. Dat hij in de eertse plaats een man van de wetenschap blijft bewijst zijn invloed op missies als Pionier 10 en 11, Mariner, Viking, Voyager en Galileo. Graag zijn naam

10 /24

SAGAN Carl

C. "Boven de 15 meter doet het er allemaal niet meer toe." Het is een citaat van de belangrijkste koorddanser aller tijden. Vanaf 1927 werkt hij voor Ringling en Barnum. Hij is de stamvader van een ganse familie koorddansers, die wereldberoemd werd met haar voortbewegende piramide: een dame in een stoel balanceert op twee koorddansers die op hun beurt balanceren op 4 andere. Er werden nooit veiligheidsnetten gebruikt, wat deels het hoge sterftecijfer in de familie wel zal verklaren. In 1970 maakt hij een "skywalk" van 300 meter over de 230 meter diepe Tallulah-kloof in Georgia. Hij was aan zijn werk verslaafd en deed er mee door tot hij er in 1978, op 73-jarige leeftijd, in Puerto Rico letterlijk bij neerviel. Van op 50 meter hoog, welteverstaan. Zijn naam.

0 /24

WALLENDA (Karl)

2. Sport; hoogtepunten uit het wielrennen

	A. De Franse Alpen. In de Vallée de la Romanche, 30 km ten westen van Vizille begint een legendarische beklimming: 13.8 km naar een hoogte van 1860 meter over 21 haarspeldbochten. Inderdaad: l'Alpe d'Huez. Welk inmiddels wereldberoemd dorpje bevindt zich aan de voet van de klim.
9 /24	BOURG D’OISANS

B. De 227 km lange Clasico San Sebastian in het Baskenland is zeker niet één van de zwaarste klassiekers, maar voor sprinters is het toch wel iets te moeilijk. In de aanloop naar de finale worden er drie bergjes van tweede categorie verteerd. Scherprechter in het parcours is echter ieder jaar weer een lastige beklimming die de finale bepaalt. Zo'n 40 km voor de finish beginnen de renners aan deze klim van de 1e categorie. In de laatste kilometers staat dan enkel nog de kleine Alto de Gurutze een zege in de weg. Welke berg legt vrijwel ieder jaar deze klassieke wielerwedstrijd in haar beslissende plooi.

12 /24

JAIZKIBEL

C. Samen met de Mortirolo in Italië wordt deze Spaanse berg beschouwd als de moeilijkste beklimming in eender welke van de drie grote rondes. Met een hoogteverschil van 1263 meter over 13 km, vertrekkend in La Vega, vlakbij Santa Eulalia, ligt er op dit "Monster van Asturië" een strook met maar liefst 23.5 % stijging. U hoort het goed, 23.5 %. Zelfs voor een topklimmer goed voor nachtmerries. Naam van deze berg.

7 /24

(EL) ANGLIRU

3. Vuur

A. In het bijbelboek Jesaja wordt de duivel voor het eerst aangeduid met de naam "Lucifer". De term "Lucifer", afkomstig van het latijnse woorden "lux/licht" en "ferre/dragen" betekent immers letterlijk "lichtdrager" en in afgeleide betekenis "gevallen morgenster". Vanzelfsprekend is deze benaming pas ontstaan nadat bijbelteksten in het Latijn vertaald werden. In oudere, Griekse Bijbels staat de gevallen engel eveneens vermeld als lichtdrager, maar dan uiteraard in het Grieks. Met welk chemisch element associëert U deze naam.

7 /24

FOSFOR

B. Vuur en brand moeten uiteraard ook bestreden kunnen worden. In openbare gebouwen en auto’s is de aanwezigheid van één of meer brandblussers dan ook verplicht. Deze toestellen dienen goedgekeurd te zijn door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Dit kan u eenvoudig controleren door de zelfklever te raadplegen die op de brandblusser zit. Deze dient volgende vermeldingen te dragen : de gebruiksvoorschriften, de inhoud, de brandklassen waarvoor de blusstof geschikt is, het blusvermogen en… een homologatieteken. Dit teken wordt verleend door het Belgisch Instituut voor Normalisatie en geeft u de garantie dat uw brandblusser voldoet aan de geldende Belgische NBN-norm. Met welk 5-letterwoord wordt dit homologatieteken aangeduid ?

13 /24

BENOR

C. Velen stellen zich een actieve vulkaan voor als een berg die lava de lucht in spuugt. Dat beeld klopt grotendeels wel, maar bepaalde vulkaantypes kenmerken zich door een andere, en veel dodelijkere eruptievorm. Deze vulkanen braken een vurige lawine uit, bestaande uit lava, as en puimstenen, vermengd met lucht en giftige gassen. In deze as-lawines kan de temperatuur oplopen tot boven de 700°C. waarbij dit mengsel zich langs de vulkaanwanden omlaag verplaatst aan snelheden tot 150 km/u. Dus, vluchten kan niet meer. Bekende voorbeelden uit onze tijd zijn Mount Unzen in Japan, en Mount Saint Helens in de Verenigde Staten. Ook de Vesuvius stortte op 25 augustus 79 een dergelijke golf over Herculaneum, en de houdingen van teruggevonden slachtoffers bewijzen dat de doodsoorzaak geen verstikkingsdood was, maar een thermisch geïnduceerde plotselinge shock met de onmiddellijke dood tot gevolg. Hoe wordt een dergelijke lawine in het jargon van de vulkanologen genoemd ?

13 (+1) /24

PYROCLASTICHE GOLF (Nuée Ardente)

4. Over de taalgrens...

A. Op 30 kilometer van Luik, nabij Theux ligt een burcht uit de elfde eeuw die in de nacht van 29 op 30 oktober van het jaar 1468 onsterfelijk werd. Zeshonderd verdedigers hebben die nacht een inval gedaan in het kamp van Karel de Stoute, in een ultieme poging om de stad Luik van de ondergang te redden. Deze poging mislukt echter en alle 600 zouden gesneuveld zijn. Misschien een beetje misplaatst maar in 1914 roept koning Albert I in de loopgraven aan de Ijzer alle Waalse verdedigers op hun helden indachtig te zijn. Graag de naam van de burcht waarnaar deze 600 genoemd werden en Uw antwoord is juist als dat woord hetzelfde is als de naam van de Luikse advocaat en hoogleraar die in 1991 werd aangesteld tot voorzitter van een commissie die de hervorming van het strafprocesrecht moest voorbereiden.

17 /24

FRANCHIMONT

B. Werelderfgoed België. In een deelgemeente van Bergen in Henegouwse Borinage ligt de grootste prehistorische vuursteenuitbating van Europa : seinds het midden-Neolithicum, een kleine 6500 jaar geleden, werd er op deze site met een oppervlakte van ongeveer 42 hectaren intensief vuursteen ontgonnen in open groeven en in ondergrondse galerijen. Smalle, verticale schachten, tot 13 meter diep, gaven aan de oppervlakte uit. Er werden duizenden schachten en miljoenen afvalproducten van vuursteenbewerking gevonden. Hier ligt misschien wel het begin van de moderne handel want de meeste ontgonnen producten waren bestemd voor de export, -wat dat in die tijd ook moge hebben betekend. Deze silexmijnen werden, als bijzonder bewijs van de menselijke creativiteit, in 2000 op de lijst van het werelderfgoed geplaatst. Hoe heet deze deelgemeente van Bergen?

3 : MVC / Bosuilen / Young & Innocent

SPIENNES

C. (De langste vraag van de avond, maar te mooi om in te korten) Grenspaal 193, in het Nederlands Limburgse Vaals: het Drielandenpunt. In de nieuwe bestrating, die onlangs rondom deze grenspaal is aangebracht, zijn de segmenten van Nederland, België en Duitsland goed zichtbaar. Maar ook de vroegere grenslijnen van een vierde land zijn symbolisch op de voorgrond van de dia zichtbaar. Immers, ooit was dit een vierlandenpunt! Van 1816 tot 1919 lag hier immers een dwergstaatje met een oppervlakte van 344 hectare en een grensomtrek van amper 11km. Het ontstond doordat tijdens het Congres van Wenen in 1815 - na de val van Napoleon - Pruisen en het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden niet akkoord konden gaan over de te trekken grens tussen hun gebieden. Het twistpunt was de zinkmijn Vieille Montagne in het plaatsje Kelmis. Pas in 1816 kon men in het Verdrag der Grenzen een compromis bereiken, waardoor een gedeelte van het gebied werd toegewezen aan de Nederlanden en een gedeelte aan Pruisen. Het resterende deel rond de zinkmijn, met amper 256 inwoners, kreeg een neutraal statuut. Het landje had een eigen vlag, een eigen wapen, een eigen volkslied en eigen postzegels. Het werd al snel een belastingsparadijs met hogere lonen. Tot 1847 gold er ook geen dienstplicht - hetgeen nogal wat jongeren uit de omliggende landen lokte- importrechten waren er lager dan elders, en alcohol stoken was er compleet legaal. Het inwoneraantal vertienvoudigde dan ook binnen 50 jaar tot 2500. Met het Verdrag van Versailles in 1919 kwam er einde aan het bestaan van het staatje en werd het bij België gevoegd. Zijn bestaansreden , de zinkmijn, was al in 1885 uitgeput geraakt. Een klein museum herinnert nog aan dit unieke detail uit de Europese geschiedenis. Verder is het interessant om te weten dat van de 60 grenspalen die ooit de grens markeerden er nog ruim 50 op hun plaats staan en aldus de vroegere grens markeren alsof het landje nog steeds zou bestaan. In 1908 werd er een poging ondernomen om een eerste Esperanto-vrijstaat op te richten, maar dit initiatief mislukte. Graag de naam van dit merkwaardige staatje. De plaatsnaam volstaat.

9 /24

MORESNET

5. Bekende merken

A. De rijkste familie van Nederland is meteen ook één van de meest mysterieuze. Het geschatte familievermogen beloopt een forse 8 miljard euro, bij elkaar gesprokkeld in amper 5 generaties. Daarmee gaat de familie Brenninkmeijer twee andere families vooraf, namelijk Heineken met 4,2 miljard euro en het huis van Oranje met 2,7 miljard. In 1841 openen de broers August en Clemens Brenninkmeijer een pakhuis en stichten een handelsvennootschap in Sneek, in het noorden van Nederland. In 1861 openen ze hun eerste winkel. Vandaag bezit de keten meer dan 600 winkels in 12 Europese landen en stelt ze ruim 30000 mensen te werk, waaronder - althans, zo wil de legende- een 300-tal familieleden die er -incognito- een oogje in het zeil zouden houden. Onder welke naam kennen u en ik de onderneming van de familie Brenninkmeyer?

21 /24

C & A

B. Muziekinstrumenten. In 1826 perfectioneerde de Bohemer Richter een muziekinstrument dat hij de "Mund Harmonika" noemde. In 1855 wist een Duitse mevrouw haar man te overhalen om zich op de productie van dit leuke muziekinstrument te storten. Het werd evenwel geen commercieel succes, niet vanwege de slechte kwaliteit maar vanwege wat men tegenwoordig een "marketingtechnische fout" zou noemen : het doosje was namelijk minder aantrekkelijk dan dat van de buurman/horlogemaker. Toen de familie naar de Verenigde Staten emigreerde, begon de goede man opnieuw met de productie van mondharmonica's; de doosjes van zijn buurman waren hier immers onbekend. In 1896 zag de beroemde "Marine Band" het licht, in 1920 volgde de chromatische mondharmonica en in de jaren dertig slaagde hij er zelfs in zijn voormalige concurrent over te nemen. Legendarisch is het model "Blues Harp". In 1986 produceerde de firma haar miljardste mondharmonica. Sinds het ontstaan van de firma wordt er elke 6 seconden ergens ter wereld één van haar harmonica's verkocht, 24 uur per dag, 7 dagen op 7. De firma beheerst meer dan 80% van de wereldmarkt. Daarnaast produceert ze ook melodica's, blokfluiten en accordeons. Graag de naam van deze firma.

16 /24

HÖHNER

C. Bowling heeft een lange rijkgevulde geschiedenis en is heden ten dage een van de meest populaire sporten ter wereld. Een Brits antropoloog, Sir Flinders Petrie, ontdekte in 1930 een aantal objecten in het graf van een kind in Egypte, die hem leken gebruikt te zijn voor het spelen van een oervorm van het bowling. Indien hij correct was dan stamt onze sport uit het jaar 3200 voor Christus: 5200 jaar oud dus! We weten dat de bowlingsport een grote evolutie heeft doorgemaakt qua spelstijl, puntentelling, het aantal pins, en zoverder. Ook de kwaliteit van de bowlingbal verbeterde mettertijd. En daar gaat nu onze vraag over. De eerste bowlingballenballen waren vervaardigd uit een zeer harde houtsoort "lignum vitae". In 1905 werd de eerste rubberbal voorgesteld, de "Evertrue". In 1914 echter lanceerde een firma met succes de eerste "Mineralite Ball" die klanten lokte met zijn mysterieuze rubber samenstelling. De naam van deze firma is steeds verbonden gebleven met de bowlingsport, ook vandaag is ze nog steeds één van de hoofdsponsors bij belangrijke tornooien. En ook diegene die hier ten lande af en toe een balletje gaat gooien, heeft zeker deze naam op een reclamepaneel zien staan. Graag de naam van dit bedrijf.

3: Aleydis / Red Ert / Single Malt

BRUNSWICK

6. Mmm !! Fruit...

A. Op kalk-en zonrijke bodem treft men in onze streken begin juni soms nog de zoete geur aan van de grote witte bloemen van een zelfbestuivende struik. Deze hoge heester of kleine boom uit de familie van de rozen is nog het nauwste verwant met de meidoorn. De bladen zijn langwerpig en van onderen viltig, evenals de twijgen. Midden oktober hangen er vruchten aan die pas op hun best zijn als ze nachtvorst hebben gezien, en -koel bewaard- langzaam rot lijken te worden. De eetbare vruchten zijn bruin en worden door grote, blijvende kelkslippen gekroond. De smaak is sappig met een zoetzure smaak, en ik kan haar niet beter omschrijven als appelmoes in z'n beste vorm. Je kan er jam of gelei van maken die uitstekend samengaat met lamsvlees en wild. Vroeger werden ze ook gebruikt als laxeermiddel en om menstruatiepijnen te verlichten. Naam van de vrucht.

15 /24

MISPEL

B. De firma Bols brengt al jaar en dag een likeur op de markt die gebrand is uit een welbepaalde soort zure kers. Dit soort kersenbrandewijn is oorspronkelijk afkomstig uit de Kroatische stad Zadar, aan de Adriatische kust. Het soort kersen waaraan de drank haar naam ontleent kennen we in België eveneens: het zijn de zogenaamde cocktailkersjes, die U wel vaker in longdrinks aantreft. Graag de naam van deze kersen.

10 /24

MARASHINO

C. In de familie van de Clusiaceae brengt een 25-meter hoge, van oorsprong uit Maleisië afkomstige Garcinia-boom een soort bessen voort ter grootte van een mandarijntje. Deze platronde vruchten hebben een harde, dikke, leerachtige schil die paars-bruin van kleur is. Aan het steeltje van de vrucht zitten 4 kelkblaadjes.. In de vrucht zitten parelwitte partjes vruchtvlees aan elkaar vast als partjes van een mandarijnVrij harde, roodbruine bast met wit zoetzuur vruchtvlees in partjes. De smaak van de 4 a 6 partjes herinnert aan ananas, framboos, druif en perzik. In West-Europa worden deze vruchten meestal vanuit Thailand aangevoerd. . Aan de onderzijde zitten 4 tot 8 meegegroeide stempeldelen. De hoeveelheid stempeldelen is gelijk aan het aantal vruchtvleespartjes. In Indonesie brengt een vrucht met 4 stempeldelen geluk, net zoals bij ons een klavertje vier. In India leeft het medisch bijgeloof dat als een zieke weigert om deze vrucht te eten de dood zeer nabij is. Graag de naam.

Solo: Bosuilen

MANGISTAN (mangoustan / manis)

7. Mag het wat meer zijn ?

A. Mode. Deze 39 jarige modeontwerper is afkomstig uit Beiroet, hij opende op achttienjarige leeftijd zijn eerste atelier in Libanon. Momenteel probeert hij in Parijs toegang te krijgen tot de gesloten wereld van de haute couture. Een bekende uitspraak van hem is:" Beirut has the potential to be a good capital of fashion". Hij kleedt onder andere Catherine Zeta-Jones, Liz Hurley en Sharon Stone , maar is misschien het meest bekend als de kleermaker van Halle Berry, die in 2002 werd uitgeroepen tot best geklede actrice door het dragen van zijn creaties. Graag zijn naam:

0 /24

SAAB (ELIE)

B. In Japanse restaurants treft u naast uw sushi meestal een groene pasta aan met een uitgesproken scherpe smaak. Hoofdingrediënt is de Japanse mierikswortel, waarvan de kweek niet bepaald eenvoudig is, hetgeen de hoge prijs van het eindproduct verklaart. Buiten Japan wordt de plant gekweekt in Nieuw-Zeeland en in Oregon, Verenigde Staten. Het product dat we zoeken wordt op de markt gebracht in poedervorm, in smeerbare pasta en als verse knolletjes, vergelijkbaar met gember. Het poeder dient aangemaakt te worden met water en krijgt pas dan zijn volledige smaakpalet. Zonder toevoeging van water kan de smaak bitter zijn. De hoge prijs leidt uiteraard tot namaak, waarbij vaak gewone mierikswortel vermengd wordt met een groene kleurstof. Graag de naam van dit Japanse bijgerecht.

13 /24

WASABI

C. Er bestaat een oud Japans gebruik om de schoonheid in het gebrekkige, of in datgene wat versleten is, te prijzen. De stroming ontstond in de vijftiende eeuw, als tegenreactie op de allesoverheersende schoonheidsnormen waarbij overvloedige versieringen en het gebruik van kostbare materialen de standaard waren. Deze tegenstroming echter omvat de kunst schoonheid te zien in alles wat niet volmaakt is, en herinnert de mens eraan dat wij zelf en de wereld om ons heen vergankelijk zijn. En tot stof zult gij wederkeren. Dit soort verval is overal in de natuur aanwezig. Dus: lang leve kale plekken, veel gewassen wollen truien, de scherven van een gebroken kopje of bloempot, de houtwormverteerde vloerplinten. Samengevat: "Niets is perfect, Niets is compleet, Niets is blijvend". Wees bescheiden en nederig, heb respect voor het eenvoudige, het aardse en het vergankelijke. Graag de naam van deze denktrend/filosofie waarvan het begrijpen noodzakelijk is voor het doorgronden van de traditionele Japanse "thee" ceremonie.

0 /24

WABI SABI

8. Geloof en bijgeloof

	B. Zo'n 35 kilometer ten zuidwesten van Rome, in de heuvels aan het meer van Albano, ligt de pauselijke zomerresidentie. Op het uitgestrekte domein is tegenwoordig tevens het hoofdkwartier van het Specola Vaticana of Vaticaans Observatorium gevestigd, een van de oudste astronomische observatoria ter wereld. Graag de naam van de pauselijke zomerresidentie.
19 /24	CASTEL GONDOLFO

C. "De wet, dat is wat je wil" was het credo van misschien wel de meest beruchte magiër en occultist van de 20e eeuw, die zichzelf beschouwde als de reïncarnatie van de Franse occultist Eliphas Lévi. In 1898 werd hij lid van het befaamde "Golden Dawn". Hij ontwikkelt na 1904 de zgn "Thelema", de "geschriften van de wil" dat hij herdoopt tot het "Boek der wetten". Ander werk "Magick" uit 1930 en "Moonchild". Binnen de wereld van het occulte wordt hij aanzien als een absolute grootheid, al is het maar omdat hij de aandacht van de ceremoniële magie afleidt naar het herwaarderen van meer heidense elementen als verwondering en extase om uiteindelijk de geheimen van de menselijke mysteriën te kunnen ontsluieren. Samen met schilderes Frieda Harris ontwikkelt hij een speciaal tarotspel. Twee van zijn aanhangers schoppen het behoorlijk ver: Agape-leider Jack Parsons wordt een van de stichters van het Amerikaanse ruimteprogramma, en diens ex-vriendin Betty Northrup gaat er met coming-man Ron Hubbard vandoor om "scientology" te stichten. Anekdotische waarde: Hij was geen groot schrijver maar knutselde in zijn vrije tijd nogal wat "gedichteltjes" in elkaar. Geboren nabij Stratford-upon-Avon ontlokte dit hem ooit het citaat: "Is het niet vreemd dat de twee belangrijkste schrijvers in de geschiedenis van de mensheid in hetzelfde graafschap geboren werden. Want men mag natuurlijk ook Shakespeare niet vergeten."

Solo: Bosuilen

(Aleister) CROWLEY

9. Het geschreven woord...

A. Afgelopen zomer was deze schrijver niet weg te slaan uit de boeken top-10. Hij studeerde Engels aan het Amherst College en gaf les aan de Philips Exeter Acadam, tot hij besloot zich volledig op het schrijven te storten. Wereldwijde bestsellers zijn "Het Bernini Mysterie" en vooral het in conservatief-katholieke kringen omstreden "De Da Vinci code", waarvan alleen al in de Verenigde Staten 5 miljoen exemplaren werden verkocht, een absoluut record voor een thriller. De oscarwinnende regisseur Ron Howard is inmiddels al aan de verfilming bezig. Op 16 september jongstleden werd het boek in Libanon verboden, na klacht van katholieke leiders. Graag de naam van de schrijver.

15 /24

Dan BROWN

B. (Kopie op tafel) Nederland 1952. In de tweede kamer stelt men de vraag hoe het mogelijk is dat er belastingsgeld wordt uitgegeven aan een tijdschrift dat dit soort onzin (Oote oote oote boe) publiceert. Tja, of het is mooi van opbouw en inhoud is laten wij in het midden; feit is wel dat zoiets destijds nog nooit vertoond was, en dat dit gedicht -want dat is het- een hoeksteen werd van de Nederlandstalige literatuur van de twintigste eeuw. Natuurlijk vragen we de naam van de auteur, en om 's mans veelzijdigheid nog eens extra te onderstrepen willen we U ook deze creatie van zijn hand niet onthouden. (uit 1954, de Mus : projectie)

5 /24

HANLO Jan

C. In 1912 koopt een Amerikaanse antiquair een 234 pagina's dikke, oude kopij van een Italiaanse boekhandelaar. Waarschijnlijk dateert het werk uit de 16e eeuw, en behoorde het toe aan de Habsburgse keizer Rudolf II. Het staat vol met onverklaarbare teksten en tekeningen. Zo zijn er schetsen van vreemde plantensoorten, nymf-achtige wezens, en massa's symbolen die een astrologische betekenis zouden kunnen hebben. Maar dat is niet zeker. De begeleidende tekst is zo geheimzinnig dat experts het aanvankelijk over een met behulp van een zgn "Cardanrooster" opgestelde "nep"-taal hebben. Als dat al zo is, dan is dit boek toch het levenswerk van een 16e eeuwse meesteroplichter, want de weerkerende en herkenbare patronen zijn volgens cryptologen dermate complex dat het een vervalser jaren oefening zou vragen om alleen al de stijl onder de knie te krijgen. Al bijna een eeuw stellen deskundigen vast dat ontcijferen een onmogelijke opdracht is. In 1969 werd het aan de Yale universiteit geschonken. Nog steeds wacht het geheimzinnigste manuscript ter wereld -dat genoemd werd naar de antiquair die het in 1912 kocht- daar op zijn ontcijfering.

Solo : Aleydis

(Wilfrid) VOYNICH (-manuscript)

10. Sport... eindelijk...

A. Op 17 september 1944 wordt in Brixen een Italiaans alpinist geboren die later, zonder gebruik te maken van enig zuurstofapparaat, alle veertien bergen van de wereld hoger dan 8000 m heeft beklommen. En dan nog vaak in zijn eentje, zoals in 1980 de Mount Everest. Daar schrijft hij talloze boeken over, maar ook over zijn stunt uit 1990 toen hij te voet Antarctica doorkruiste. U kent hem misschien uit films en series die hij over alpinisme of over de natuur in de bergen en op de polen draaide, of anders van reclamespots voor een bepaald merk van horloges. Ook toen Ötzi, de ijsman, gevonden werd haalde hij het nieuws omdat men het wel erg merkwaardig vond dat hij toevallig ter plaatse was en als een der eersten de vindplaats bezocht. Zijn naam?

8 /24

MESSNER, Reinhold

B. Golf. Dit tweejaarlijks intercontinentaal golfduel vond zijn oorsprong in 1927, toen het begon als een strijd tussen de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. In 1973 kreeg dat laatste land versterking van Ierland en vanaf 1979 van heel Europa. Het tornooi wordt gespeeld volgens het "matchplay"- principe, waarbij het er niet op aankomt om de holes in zo weinig mogelijk slagbeurten of "strokes" af te leggen, maar om op iedere hole beter te presteren dan de tegenpartij. De eerste twee dagen worden er telkens twee foursomes en twee fourballs gespeeld, de derde dag volgt dan de ontknoping met 12 singles. Medio september 2004 vond de 35e editie plaats, verpletterend gewonnen door Europa met 18.5 -9.5 . Hoe heet deze golfwedstrijd, genoemd naar de stichter ?

16 /24

RYDER-cup

	C. Voetbal. Deze man was bondscoach van Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten. Maar ook van de Sovjetunie en van Oekraïne. U kent hem wellicht nog het best als de man die Dynamo Kiev terug naar de Europese top bracht, en van zijn pet, natuurlijk. Als laatste vraag van de avond had een foto eigenlijk kunnen volstaan.
15 /24	LOBANOVSKI