ronde 3  en 8 zijn  tafelrondes (foto's en denkpuzzels)

Klassieke vragenreeks

1	Kleinkunst. Je kan deze Nederlandse kleinkunstenaar (1921-1972) gerust de Chaplin van de lage landen noemen. Het typetje "Dorus", een haveloos gekleed zwervertje met een melancholieke hangsnor bereikte een groot publiek o.a. door de cabaretshows te Amsterdam en Rotterdam en het kinderprogramma 'Bij Dorus op schoot'. Naast een begenadigd humorist en conférencier was hij -samen met Cor Steyn, zijn vaste begeleider- ook de maker van vele bekende liedjes zoals 'Twee motten', 'Als ik wist dat je zou komen, had ik de loper uitgelegd' en 'Zorg dat je erbij komt'. Graag de naam van de man achter "Dorus" Tom Manders
2	Deze docent filosofie aan de universiteit van Constantinopel werd in 862 samen met zijn broer Methodius door keizer Michaël III naar Moravië gezonden om er het christendom te prediken. Omdat de taal met de bestaande lettertekens onschrijfbaar was ontwierp hij op basis van de Griekse hoofdletters het Glagolitische alfabet dat later door zijn leerling Kliment van Macedonië werd verbeterd. Met behulp van deze nieuwe schrijfwijze vertaalde hij vervolgens religieuze teksten alsook de bijbel in het Slavisch, waardoor dat een kerktaal werd. De twee broers worden dan ook wel de apostelen der Slaven genoemd. De voornaam van ééntje, nl. Methodius, gaven we U al, graag zijn (voor)naam van die ander. CYRILLUS
3	Van oorsprong waren het Franse avonturiers die zich in de loop van de 16e eeuw op eilanden in de Caribische Zee vestigden. De term werd later ook gebruikt voor de vele Fransen, Engelsen en Hollanders die in de kolonies mislukten en vervielen tot zeeroverij. Vooral Campeche (de Mexicaanse stad in Yucatan voor wier kust 65 miljoen jaar geleden een komeet zou zijn neergekomen die een einde maakte aan het rijk van de dinosaurussen) werd door hen geteisterd. Op geroofde of door muiterij veroverde schepen organiseerden ze zich in een soort genootschappen als de zgn. 'Broeders van de Kust', waarbij ze probeerden hun activiteiten een iet of wat legale tint te geven met vervalste kaperbrieven. Bijkomende tip: In de jaren '80 was er nabij de brug over het kanaal te Hasselt, de beruchte "flessenhals", richting Kiewit en Zonhoven, een inmiddels ter ziele gegaan concertzaaltje met voornamelijk Blues -optredens. De naam ervan was dezelfde als die van één van deze gevraagde personen BOEKANIERS
4	Damestennis. Het begin van de jaren twintig werd gedomineerd door een speelster van franse origine: ze won in 7 jaren 6 maal het nationaal kampioenschap enkelspel, damesdubbel en gemengd dubbel. Op de Olympische Spelen van 1920 te Antwerpen bezorgde ze Frankrijk twee gouden en een zilveren medaille. Wimbledon won ze 6 maal in het enkelspel, en 3 maal in het dubbel gemengd. Ze overleed in 1938 op 39-jarige leeftijd. Toen Justine Henin in het voorjaar 2003 op indrukwekkende wijze Roland Garros bij de dames won sleepte ze de "Coupe" die naar deze franse speelster genoemd is in de wacht. Even pijn aan het korte geheugen: graag de naam van die "Coupe", en vermits het een Titel is graag volledig, dus "naam + voornaam" (COUPE) SUZANNE LENGLEN
5	We beginnen bij dinosaurussen: In de film Jurassic Park doet de regisseur gretig beroep op mormels uit de oudheid. De ster van de film, de Velociraptor, zoals die op het witte doek te zien was, heeft nooit bestaan. Z'n filmcarrière werd gefnuikt wegens: te klein (1.60 waarvan de helft staart) en niet fotogeniek (smalle, spits toelopende neus). De stand-in uit de film is eigenlijk een neefje, nl de nog wat uitvergrote Deinonychus, maar Spielberg vond de naam "Velociraptor" zo mooi, dat die toch maar behouden werd, en we dus met z'n allen naar een onbestaand en speciaal voor de film gecreëerd specimen hebben zitten kijken, maar dat terzijde. De titel van de film, Jurassic Park of het "Jura-park", is echter wat ongelukkig gekozen vermits de meeste sauriërs die in de film voorkomen zo'n 70 tot 100 miljoen jaar geleden op de aardbol rondhuppelden, en toen was het tijdvak "Jura" (van 180 tot 135) alweer ettelijke maandjes afgerond. Het tijdvak 135-70 miljoen wordt geologisch aangeduid met een andere naam. Welke? KRIJT
6	Een van de meest geschikte wijnen om bij zeevruchten te drinken is een witte wijn die voornamelijk geproduceerd wordt in de streek rond Nantes, maar de gebruikte wijndruivensoort komt uit de Bourgogne. Deze druif brengt een lichtgekleurde witte wijn voort, verfrissend droog, licht en toch vinnig. Zijn Appellation d'Origine Controlée dateert uit 1937 en is daarmee een van de oudste van Frankrijk. Het gebied, gelegen in het meest westelijk deel van de Loire-vallei, strekt zich uit over meer dan 10.000 hectare en de productie bedraagt meer dan 700 000 hectoliter per jaar. Naast dan vooral de Pouilly, Sancere, Saumur, Touraine en Anjou is deze wijn het uithangbordje van de Loire-streek. 85% van de productie komt uit de regio Sèvre en Maine Deze wijn wordt het beste gekoeld en jong gedronken. Het edele vocht draagt dezelfde naam als het druivenras waaruit het wordt vervaardigd. MUSCADET
7	Na de Bijbel is dit het belangrijkste heilige boek van het jodendom. Het bestaat uit twee verzamelde delen: de Misjna en de Gemara. De Misjna -uit omstreeks 200 na Chr. bundelt de belangrijkste uitspraken van de rabbijnen en is een soort samenvatting van de zgn. mondelinge Thora, de Mozaïsche wet, een toelichting op de bijbel. Tussen 200 en 500 gingen joodse geleerden, de Amora-iem, commentaar leveren op de uitspraken die in de Misjna vermeld staan. Deze commentaren werden gebundeld in de Gemara ('vervolmaking'). Het boek werd aan het einde van de 5e eeuw n.C. voltooid. Samen staan ze bekend als … TALMOED
8	Eind augustus vindt in Spanje het beruchtste "tomatenfeest" plaats. "La Tomatina", een door de jaren heen uit de hand gelopen studentengrap, is sedert de jaren '40 uitgegroeid tot één van de meest spraakmakende evenementen van het Iberisch schiereiland, met ondertussen een internationale reputatie. Elk jaar trekt dit spektakel tienduizenden deelnemers uit alle landen "who want to ketchup with tradition". In welke voorstad van Valencia vindt dit festival plaats?  BUÑOL (Valencia)
9	Marrokko, mei 1973. De ondergrondse strijd en het verlangen naar onafhankelijkheid gaat verder. Op 10 mei wordt het Volksfront voor de Bevrijding van Saguiet El Hamra en Rio de Oro opgericht. De stichter is El Ouali Mustafa Sayed. Twee weken later zet de gewapende vleugel zijn eerste aanval in tegen de Spaanse bezetter. Een jaar later is Spanje eerst bereid om de plaatselijke bevolking , de Sahrawi's, zelfbeschikkingsrecht te geven. Maar Spanje verkoopt letterlijk dit volk als het een drielandenakkoord ondertekent met Marokko en Mauretanië. De sahrawi's moeten vluchten en worden met hulp van het Volksfront opgevangen in kampen, maar wanneer ze hier door Marokko gebombardeerd worden met napalm en witte fosfor, vluchten ze verder weg naar opvangkampen in het zuiden van Algerije. Vandaag de dag nog wonen nog steeds 160.000 mensen in deze kampen. Het Volksfront is beter bekend onder zijn Engelstalig of Spaans acroniem. Graag de meer bekende naam ? POLISARIO
10	Om voedingsmiddelen langer te kunnen bewaren, en dan praten we vooral over groenten en fruit, worden die tegenwoordig hoofdzakelijk ingeblikt als conserven. De Duitser Rempel had aan het einde van de 19e eeuw echter een ander systeem bedacht: hij kookte de producten -en steriliseerde ze alzo - waarna hij ze in glazen potten stopte die hermetisch werden afgesloten. Oorspronkelijk nog met een waslaagje, later met rubberringen en klemmen. Na Rempels dood kwamen de patenten via via in handen van een andere Duitser die deze inmaakmethode industrialiseerde, er de materialen voor op de markt bracht, en er zijn naam aan verbond. Sterker, hij liet zijn naam zelfs patenteren. Hoe noemen wij deze inmaakmethode? WECKEN (naar Johann Weck)
11	Wij dachten altijd dat de diepgewortelde haat van onze noorderburen voor de Duitsers er in schuil ging dat zij eigenlijk van nature niet zoveel van elkaar verschillen maar dat de grootte van de natie de Nederlanders nu eenmaal beperkt om een zelfde toonaangevende rol in de wereldgeschiedenis te spelen. Een Nederlands docent aan de militaire academie formuleerde voor ons onlangs vrij schoorvoetend een ander standpunt: in WO I wist Nederland z'n neutraliteit te bewaren, aten ze van twee walletjes, en werden ze stinkend rijk van de oorlog. Tijdens WO II probeerden ze dat opnieuw, wat hen niet lukte, en dat hebben ze de "Pruisen" nooit vergeven. Ondanks het feit dat Rotterdam zich had overgegeven bombardeerde de "Luchtwaffe" in mei 1940 de binnenstad, zogezegd per "vergissing", tussen aanhalingstekens. 900 mensen komen om, 80.000 worden dakloos, de stad brandt dagenlang. Ter herinnering aan dit drama werd een Russisch-Frans beeldhouwer gevraagd een oorlogsmonument te maken. Het werk, genaamd "De verwoeste stad" (1951-53), is een hoekig, vrij expressief gevormd werk met op de plaats van het hart een gat. De maker ervan, geboren in 1890 en overleden in 1967, stond onder invloed van het (opkomend) kubisme, van de werken van Rodin, en van de negerkunst uit Afrika. Zijn Naam? ZADKINE, Ossip (eig. Zadkin)
12	Plantkunde. Het geslacht Nelumbo bestaat uit twee waterplanten uit de waterleliefamilie, te weten Nelumbo nucifera uit Azië en de Noord-Amerikaanse Nelumbo lutea, waarvan de bladeren 30 tot 60cm en de bloemen 25cm in doorsnee zijn; ze zijn geel en welriekend. Bij de Aziatische soort zijn de bladeren nog groter (tot 90cm) en de bloemen zijn wit of rozewit. Beide planten zijn populair als sierplant en worden voor sacrale doeleinden gebruikt, bovendien zijn de wortelstokken zowel rauw als gekookt eetbaar. Ze zijn knapperig, licht zoet en bevatten een goed verteerbaar zetmeel. De vruchten zijn in China een delicatesse. De witte variant werd door de Egyptenaren als heilig vereerd. De Indische soort speelt een rol bij de verering van Boeddha. Graag de naam van deze plantensoort LOTUS
13	Taal. We zoeken een aanduiding die oorspronkelijk werd gebruikt voor de in de Spaanse kolonies van Midden- en Zuid-Amerika geboren nakomelingen van Spaanse immigranten. Letterlijk vertaald betekent het woord "in het land geboren". In overdrachtelijke en ruimere zin duidt het begrip alles aan wat "Latijns-Amerikaans met Europese invloeden" is, zowel op het cultureel, religieus als culinair vlak. Welke term is dit? CREOOL(S)
14	Gesteente. Het is een stollingsgesteente dat na vulkanische uitbarstingen als fijnkorrelig jong uitvloeiingsgesteente met soortelijk gewicht 2.8 aan de oppervlakte komt. Het gesteente (dus geen edelsteen,erts of mineraal) bevat kleine ronde blaasholten en de kleur varieert van donkergrijs tot grijszwart. Het is veelal samengesteld uit augiet, plagioklaas, nefelien, olivijn, bronziet en orthoklaas. en wordt gebruikt als breuksteen bij de aanleg van wegen en spoorwegen. Het gesteente is hard en moeilijk te klieven, en komt veel voor in massieve lagen, die soms kilometers dik zijn. Soms splijt het tijdens het afkoelingsproces uiteen in karakteristieke zuilen die verzaagd kunnen worden en daarna worden toegepast de wegenbouw en tuinaanleg, denk maar aan die grillige zeshoekige tegels op tuinpaden. Enkele vindplaatsen: vb IJsland, de Rijnvallei, het Centraal Massief. Veel geblaat en U heeft (terecht) nog steeds geen flauw idee, maar misschien dat deze foto veel duidelijk zal maken (Noord-Ierland, voormalig graafschap Antrim, noordkust, Giant's Causeway) BASALT
15	Babylonisch epos uit ca. 2000 v.C., bewerkt in de periode 1400-1500 v.C. Het epos, teruggevonden op duizenden kleitabletten in de ruines van Ninivé, is opgetekend in het Babylonisch-Assyrische spijkerschriftschrift, ingedeeld in twaalf zgn. "tafelen", en bevat een zondvloedverhaal dat opmerkelijke overeenkomsten vertoont met dat in de Bijbel. Het beschrijft het leven van de koning van Oeroek, die met zijn vriend de "supermens" Enkidoe, op zoek gaat naar het geheim van het eeuwige leven en naar het levenskruid. De naam van deze koning - éénderde mens en tweederde god- is tevens de naam van dit oudste epos uit de geschiedenis. GILGAMESJ